ประชากร : การตั้งถิ่นฐาน
-ประชากรและการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์
-การเพิ่มประชากรโลกและการกระจาย
-ประชากรเมือง
-การเพิ่มจำนวนของเมืองใหญ่
-ประชากรชนบท
-การย้ายถิ่นและการขยายตัวเขตชุมชนเมือง
ประชากรและการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์
-แหล่งตั้งถิ่นฐานทั้งขนาดใหญ่และเล็ก คือ ศูนย์รวมที่แสดงออกถึงผลกระทบของสิ่งแวดล้อม
-ในยุคนี้ ศูนย์รวมของการตั้งถิ่นฐานที่เรียกว่าเมืองกลายเป็นปรากฎการณ์ที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็วทั้งในด้าน จำนวนที่เพิ่มมากขึ้น
-การกลายเป็นเมืองและวิถีชีวิตแบบเมืองเฟื่องฟู
-สาเหตุประการหนึ่งก็คือ ประชากรโลกเพิ่มขึ้นเป็นจำนวนมาก อีกประการก็คือ การย้ายถิ่นจากชนบทเข้าสู่เมือง
-และที่สำคัญที่สุดก็คือประชากรได้รวมตัวกันในบริเวณที่ตั้งถิ่นฐานใหม่ เกิดเมืองใหญ่ชึ้นมาจำนวนมากกระจายอยู่ทั่วไป
-จำนวนประชากรโลกเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องและวิถีชีวิตที่เปลี่ยนไปจากเดิม นำไปสู่ปัญหาใหม่ คือ การขยายตัวของความเป็นเมืองและการลดถอยของความเป็นชนบท
-โดยเฉพาะกลุ่มประเทศที่กำลังพัฒนา ซึ่งเป็นกลุ่มที่กำลังก้าวไปสู่ชีวิตแบบเมืองมากขึ้น
จึงเป็นเรื่องที่น่าสนใจว่า จะมีการปรับตัวและการแก้ไขปัญหาที่จะตามมาอย่างไร
การเพิ่มประชากรโลกและการกระจาย
เมื่อประมาณ2000ปีที่ผ่านมาแล้ว ประชากรโลกมีเพียง300ล้านคน และต้องใช้เวลาถึง 1500ปีกว่าจะมีการเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว คือ ตั้งแต่สมัยปฎิวัติอุตสาหกรรมในช่วงปี 1750จนถึงศตวรรษที่20
ปี1900จากนั้นอัตราการเพิ่มได้เร่งจังหวัดเป็น2เท่าตัว คือร้อยละ 1.5 ต่อปีจนถึง 1950 และในอีก 35 ปี ต่อมาอัตราการเพิ่มกลับสูงขึ้น ร้อยละ1.9ต่อปีในปี1985 โลกมีประชากร4.8พันล้านคน
ประชากรเมือง
ในอดีตนั้นประชากรส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในชนบท ประมาณกันว่าในปี ค.ศ.1800 ประชากรโลกเพียร้อยละ3อาศัยอยู่ในเมืองขนาด 5000คนขึ้นไป แต่สภาพของเมืองเมื่อเปรียบเทียบกับเมืองปัจจุบันก็มีสภาพไม่ต่างอะไรกับชนบทมากนัก 50ปีต่อมา มีเพียงสหราชอาณาจักรเท่านั้นที่มีระดับความเป็นเมืองโดยสมบูรณ์ ปี1985 ประชากรเมืองมีอยู่ราวๆร้อยละ47 ถ้าเรานำข้อมูลประชากรเมืองมาเปรียบเทียบกันระหว่างกลุ่มประเทศที่พัฒนาแล้วกับกลุ่มประเทศที่กำลังพัฒนา
การเพิ่มจำนวนประชากรเมืองใหญ่
ปี1980 มีมหานครขนาดยักษ์(Megalopolis) ขยายต่อเนื่องกับเมืองเล็กๆและเป็นผืนเดียวกัน การขยายตัวของมหานครขนาดใหญ่ก่อให้เกิดรูปแบบการตั้งถิ่นฐานที่ผิดแผก นั่นคือประชากรของเขตเมืองหนึ่งล้นเลยเขตเมืองออกไป ต่อมาได้ถูกล้อมด้วยเมืองขนาดย่อมที่มีหน้าที่พิเศษต่างๆ เช่น
เมืองอุตสาหกรรม หรือเมืองที่อยู่อาศัย ส่งผลกระทบต่อการกระจายประชากรในชนบท พื้นที่ว่างของมหานครใหญ่ๆได้กลายเป็นที่ตั้งของเมืองขนาดย่อมเป็นจำนวนมาก โลกได้เริ่มมีการเปลี่ยนแปลงของเมือง จากเมืองที่มีประชากรเกินแสนคนเป็นตัวเมืองที่มีขนาดใหญ่ผิดปกติ จนกระทั้งก้าวไปสู่ระบบเมืองที่มีประชากรรวมกันเกิน 50ล้านคน แหล่งการตั้งถิ่นฐานชุมชนเมืองมหึมา ย่อมนำไปสู่ปัญหาเรื่องการวางแผนและการบริหารพื้นที่ซับซ้อนขึ้นโดยประชากรเป็นตัวเร่งให้เมืองโตขึ้น
ประชากรชนบท
ทั่วโลกมีประชากรกระจายอยู่ตามชนบทแตกต่างกันไปตามสภาพภูมิศาสตร์และปัจจัยอื่นๆและมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นเรื่อยๆแม้ว่าอัตราการเพิ่มจะต่ำลงกว่าประชากรเมืองก็ตาม ในประเทศอุสาหกรรมบางแห่งเริ่มไม่ค่อยมีความแตกต่างระหว่างเขตเมืองกับเขตชนบท ปัญหาส่วนใหญ่ก็คือ การวางแผนด้านที่อยู่อาศัย การตั้งถิ่นฐานแบบนี้ไม่ได้มีการควบคุมหรือดูแล จึงเป็นพื้นที่ที่รองรับอุบัติภัยทางธรรมชาติ และปัจจัยหลักก็คือการย้ายถิ่นประชากรและการเลือกทำเลที่ตั้งมากขึ้น
สรุป ประชากรเป็นตัวเริ่มต้นที่ทำให้เกิดเมืองซึ่งเป็นการเพิ่มที่อยู่อาศัยในอนาคต
-ประชากรและการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์
-การเพิ่มประชากรโลกและการกระจาย
-ประชากรเมือง
-การเพิ่มจำนวนของเมืองใหญ่
-ประชากรชนบท
-การย้ายถิ่นและการขยายตัวเขตชุมชนเมือง
ประชากรและการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์
-แหล่งตั้งถิ่นฐานทั้งขนาดใหญ่และเล็ก คือ ศูนย์รวมที่แสดงออกถึงผลกระทบของสิ่งแวดล้อม
-ในยุคนี้ ศูนย์รวมของการตั้งถิ่นฐานที่เรียกว่าเมืองกลายเป็นปรากฎการณ์ที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็วทั้งในด้าน จำนวนที่เพิ่มมากขึ้น
-การกลายเป็นเมืองและวิถีชีวิตแบบเมืองเฟื่องฟู
-สาเหตุประการหนึ่งก็คือ ประชากรโลกเพิ่มขึ้นเป็นจำนวนมาก อีกประการก็คือ การย้ายถิ่นจากชนบทเข้าสู่เมือง
-และที่สำคัญที่สุดก็คือประชากรได้รวมตัวกันในบริเวณที่ตั้งถิ่นฐานใหม่ เกิดเมืองใหญ่ชึ้นมาจำนวนมากกระจายอยู่ทั่วไป
-จำนวนประชากรโลกเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องและวิถีชีวิตที่เปลี่ยนไปจากเดิม นำไปสู่ปัญหาใหม่ คือ การขยายตัวของความเป็นเมืองและการลดถอยของความเป็นชนบท
-โดยเฉพาะกลุ่มประเทศที่กำลังพัฒนา ซึ่งเป็นกลุ่มที่กำลังก้าวไปสู่ชีวิตแบบเมืองมากขึ้น
จึงเป็นเรื่องที่น่าสนใจว่า จะมีการปรับตัวและการแก้ไขปัญหาที่จะตามมาอย่างไร
การเพิ่มประชากรโลกและการกระจาย
เมื่อประมาณ2000ปีที่ผ่านมาแล้ว ประชากรโลกมีเพียง300ล้านคน และต้องใช้เวลาถึง 1500ปีกว่าจะมีการเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว คือ ตั้งแต่สมัยปฎิวัติอุตสาหกรรมในช่วงปี 1750จนถึงศตวรรษที่20
ปี1900จากนั้นอัตราการเพิ่มได้เร่งจังหวัดเป็น2เท่าตัว คือร้อยละ 1.5 ต่อปีจนถึง 1950 และในอีก 35 ปี ต่อมาอัตราการเพิ่มกลับสูงขึ้น ร้อยละ1.9ต่อปีในปี1985 โลกมีประชากร4.8พันล้านคน
ประชากรเมือง
ในอดีตนั้นประชากรส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในชนบท ประมาณกันว่าในปี ค.ศ.1800 ประชากรโลกเพียร้อยละ3อาศัยอยู่ในเมืองขนาด 5000คนขึ้นไป แต่สภาพของเมืองเมื่อเปรียบเทียบกับเมืองปัจจุบันก็มีสภาพไม่ต่างอะไรกับชนบทมากนัก 50ปีต่อมา มีเพียงสหราชอาณาจักรเท่านั้นที่มีระดับความเป็นเมืองโดยสมบูรณ์ ปี1985 ประชากรเมืองมีอยู่ราวๆร้อยละ47 ถ้าเรานำข้อมูลประชากรเมืองมาเปรียบเทียบกันระหว่างกลุ่มประเทศที่พัฒนาแล้วกับกลุ่มประเทศที่กำลังพัฒนา
การเพิ่มจำนวนประชากรเมืองใหญ่
ปี1980 มีมหานครขนาดยักษ์(Megalopolis) ขยายต่อเนื่องกับเมืองเล็กๆและเป็นผืนเดียวกัน การขยายตัวของมหานครขนาดใหญ่ก่อให้เกิดรูปแบบการตั้งถิ่นฐานที่ผิดแผก นั่นคือประชากรของเขตเมืองหนึ่งล้นเลยเขตเมืองออกไป ต่อมาได้ถูกล้อมด้วยเมืองขนาดย่อมที่มีหน้าที่พิเศษต่างๆ เช่น
เมืองอุตสาหกรรม หรือเมืองที่อยู่อาศัย ส่งผลกระทบต่อการกระจายประชากรในชนบท พื้นที่ว่างของมหานครใหญ่ๆได้กลายเป็นที่ตั้งของเมืองขนาดย่อมเป็นจำนวนมาก โลกได้เริ่มมีการเปลี่ยนแปลงของเมือง จากเมืองที่มีประชากรเกินแสนคนเป็นตัวเมืองที่มีขนาดใหญ่ผิดปกติ จนกระทั้งก้าวไปสู่ระบบเมืองที่มีประชากรรวมกันเกิน 50ล้านคน แหล่งการตั้งถิ่นฐานชุมชนเมืองมหึมา ย่อมนำไปสู่ปัญหาเรื่องการวางแผนและการบริหารพื้นที่ซับซ้อนขึ้นโดยประชากรเป็นตัวเร่งให้เมืองโตขึ้น
ประชากรชนบท
ทั่วโลกมีประชากรกระจายอยู่ตามชนบทแตกต่างกันไปตามสภาพภูมิศาสตร์และปัจจัยอื่นๆและมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นเรื่อยๆแม้ว่าอัตราการเพิ่มจะต่ำลงกว่าประชากรเมืองก็ตาม ในประเทศอุสาหกรรมบางแห่งเริ่มไม่ค่อยมีความแตกต่างระหว่างเขตเมืองกับเขตชนบท ปัญหาส่วนใหญ่ก็คือ การวางแผนด้านที่อยู่อาศัย การตั้งถิ่นฐานแบบนี้ไม่ได้มีการควบคุมหรือดูแล จึงเป็นพื้นที่ที่รองรับอุบัติภัยทางธรรมชาติ และปัจจัยหลักก็คือการย้ายถิ่นประชากรและการเลือกทำเลที่ตั้งมากขึ้น
สรุป ประชากรเป็นตัวเริ่มต้นที่ทำให้เกิดเมืองซึ่งเป็นการเพิ่มที่อยู่อาศัยในอนาคต
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น